Khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, không phải ai đang sử dụng đất cũng được bồi thường về đất. Điều 75 Luật Đất đai 2013 là điều khoản trả lời câu hỏi này.
Điều 75 Luật Đất đai 2013 quy định về điều gì?
Điều 75 đặt ra điều kiện để người sử dụng đất được bồi thường về đất khi bị thu hồi đất vì quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Đây không phải điều khoản về mức tiền bồi thường hay cách tính giá đất.
Nguyên tắc đi kèm nằm ở Điều 74: người sử dụng đất khi bị thu hồi đất, nếu có đủ điều kiện theo Điều 75 thì được bồi thường. Nếu không qua được cửa này, người dân vẫn có thể được xem xét hỗ trợ, nhưng không được bồi thường về đất theo điều khoản này.

>>> Xem thêm: Điều 167 Luật Đất Đai 2013: Chuyển Nhượng, Tặng Cho, Thế Chấp QSD Đất
Hai điều kiện chung cần nhớ: Thứ nhất, với hộ gia đình, cá nhân, đất đang sử dụng không được là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm. Thứ hai, người sử dụng đất phải đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận theo Luật Đất đai 2013 mà chưa được cấp. Chưa có Sổ đỏ chưa chắc đã mất quyền bồi thường.
Từng nhóm đối tượng trong Điều 75
| Nhóm | Điều kiện chính |
| Hộ gia đình, cá nhân | Đất không phải đất thuê trả tiền hàng năm; đã có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện cấp mà chưa được cấp, trừ khoản 2 Điều 77 |
| Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở gắn liền với đất ở tại Việt Nam | Đã có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện cấp mà chưa được cấp |
| Cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng | Đất không phải đất do Nhà nước giao, cho thuê; đã có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện cấp mà chưa được cấp |
| Các nhóm còn lại: người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao | Đất được giao có thu tiền, thuê trả tiền một lần, nhận chuyển nhượng hoặc thừa kế mà tiền đã trả không từ ngân sách; đã có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện cấp mà chưa được cấp |
Với hộ gia đình, cá nhân, đây là nhóm phổ biến nhất: bạn chỉ cần kiểm tra đất có phải đất thuê trả tiền hàng năm không, và mình đã có Sổ đỏ hay đủ điều kiện cấp Sổ đỏ chưa.

Đất không phải đất thuê trả tiền hàng năm
Ngoại lệ: đất nông nghiệp dùng trước 01/7/2004
Một điểm hay bị hiểu nhầm là trường hợp hộ gia đình, cá nhân không có Sổ đỏ và cũng không đủ điều kiện cấp Sổ đỏ thì có được bồi thường không. Quy định này không nằm ở Điều 75 mà ở khoản 2 Điều 77 Luật Đất đai 2013: với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01/7/2004, nếu người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận thì vẫn được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp theo Điều 129.
Hạn mức này cần hiểu đúng, vì bài tham khảo đã ghi chưa chính xác ở điểm này. Theo Điều 129, hạn mức giao đất trồng cây lâu năm là không quá 10 héc ta ở đồng bằng và không quá 30 héc ta ở trung du, miền núi. Con số 5 héc ta ở đồng bằng và 25 héc ta ở trung du, miền núi chỉ áp dụng khi được giao thêm đất trồng cây lâu năm, theo khoản 4 Điều 129.
Khi nào không được bồi thường về đất?
Điều 75 chỉ nói ai được bồi thường. Trường hợp ngược lại được quy định ở Điều 82 Luật Đất đai 2013, thường bao gồm đất lấn chiếm, đất sử dụng không đúng mục đích, đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền, và trường hợp người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất.

>>> Xem thêm: Điều 103 Luật Đất Đai 2013: Diện Tích Đất Ở Khi Có Vườn, Ao
Trong thực tế, ranh giới giữa được và không được bồi thường thường nằm ở hồ sơ và nguồn gốc đất. Nếu bạn cho rằng mình đủ điều kiện nhưng phương án bồi thường lại ghi không được bồi thường, bạn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải thích lý do và khiếu nại theo quy định.
Người dân cần chuẩn bị gì khi bị thu hồi đất?
Trước hết, bạn nên tập hợp giấy tờ về đất và nhà ở: Giấy chứng nhận nếu đã có, quyết định giao đất, hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế, biên lai nộp tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất, và giấy tờ chứng minh thời điểm bắt đầu sử dụng đất. Nếu chưa có Sổ đỏ, bạn nên thu thập thêm giấy tờ chứng minh mình đủ điều kiện cấp Sổ đỏ.
Tiếp theo, bạn nên đọc kỹ thông báo thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: diện tích, loại đất, mục đích thu hồi, hình thức bồi thường và thời hạn thực hiện. Bạn không nên ký xác nhận khi chưa hiểu rõ nội dung, nhất là khi phương án ghi bạn không đủ điều kiện bồi thường mà bạn cho rằng mình đủ điều kiện.
Lưu ý: Luật Đất đai 2013 đã được thay thế
Luật Đất đai 2013 đã hết hiệu lực từ ngày 01/8/2024 và được thay thế bằng Luật Đất đai 2024, Luật số 31/2024/QH15. Vì vậy, Điều 75 nên được hiểu là quy định lịch sử, áp dụng cho các trường hợp thu hồi đất diễn ra trong thời gian Luật Đất đai 2013 còn hiệu lực hoặc các trường hợp chuyển tiếp.
Với các trường hợp thu hồi đất mới, bạn cần đối chiếu với Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP. Luật mới có điểm mới như hoàn thành bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất ở, bồi thường bằng nhiều hình thức, và nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Điều 75 Luật Đất đai 2013 trả lời câu hỏi ai được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì quốc phòng, an ninh và lợi ích công cộng. Với hộ gia đình, cá nhân, hai điều kiện cốt lõi là đất không phải đất thuê trả tiền hàng năm và đã có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận mà chưa được cấp. Ngoại lệ đáng nhớ nhất là đất nông nghiệp dùng trước ngày 01/7/2004 theo khoản 2 Điều 77, vẫn được bồi thường cho diện tích thực tế đang sử dụng, trong hạn mức theo Điều 129, dù không có Sổ đỏ hoặc không đủ điều kiện cấp Sổ đỏ.
Nếu bạn đang nhận thông báo thu hồi đất và chưa rõ mình có thuộc diện được bồi thường theo Điều 75 hay không, bạn nên đối chiếu hồ sơ của mình với từng điều kiện trong bài viết trước khi làm việc với cơ quan chức năng. Khi cần người xem lại hồ sơ và hướng dẫn các bước tiếp theo cho trường hợp cụ thể của mình, bạn có thể liên hệ dịch vụ tại Luật Đại Bàng để được tư vấn.

Hoàng Văn Minh nổi tiếng với phong cách làm việc chuyên nghiệp, tận tâm, và luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu. Với phương châm “Công lý và sự minh bạch” ông Minh không chỉ là một luật sư giỏi mà còn là một người bạn đồng hành đáng tin cậy trong hành trình bảo vệ quyền lợi pháp lý của mỗi người. Trang web Luật Đại Bàng do ông điều hành đã trở thành một địa chỉ tin cậy cho nhiều người tìm kiếm sự trợ giúp và tư vấn pháp lý. Hoàng Văn Minh cam kết tiếp tục đồng hành và hỗ trợ cộng đồng bằng kiến thức và sự hiểu biết của mình, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh hơn.
Thông tin liên hệ:
Website: https://luatdaibang.net
Hotline: 028 9802 9804
Email: [email protected]
Địa chỉ: 292 Đ. Nguyễn Xí, Phường 13, Bình Thạnh, Hồ Chí Minh, Việt Nam
